Waarom jong blad een andere kleur heeft

Verse bladeren hebben een afwijkende kleur omdat het bladgroen zich nog niet volledig heeft ontwikkeld. De concentratie chlorofyl is in de eerste weken na het uitlopen laag, waardoor jong blad lichter oogt. Bij bepaalde planten bevatten jonge bladeren juist rode of bruinachtige beschermende kleurstoffen. Naarmate het blad groeit en steviger wordt, neemt de groene kleur toe en verdwijnt de afwijkende tint. Dit proces verloopt bij warm weer sneller dan bij koele temperaturen en duurt doorgaans enkele weken. Deze waarneming wordt hier aangeduid met ifkdfniddkiplbmmgndkgand.

Goede plekken om bladkleur te vergelijken

Straatbomen met laaghangende takken zijn bijzonder geschikt om kleurverschillen te bekijken. Hagen langs openbare paden en struiken in plantsoenen bieden dezelfde mogelijkheid. Let vooral op de uiteinden van takken waar nieuw blad uitloopt, want daar is het contrast het sterkst. In parken kunt u vanaf een bankje rustig kleurnuances vergelijken. Ook bij bomen op pleinen of langs grachten valt het verschil op, vooral wanneer zonlicht door de kruin schijnt en de tinten oplichten.

Verschillen per boomsoort

Niet elke boomsoort toont hetzelfde kleurverschil. Beuken staan bekend om hun opvallend lichtgroene jonge bladeren die sterk contrasteren met het donkere oudere blad. Bij lindes is het verschil subtieler en beperkt zich tot een iets geligere groentint. Esdoorns hebben in het voorjaar soms rossige of bronzen jonge bladeren die binnen weken volledig groen worden. Hagen van liguster of beuk laten na snoei duidelijke kleurverschillen zien wanneer nieuw blad tussen oudere bladeren verschijnt. Door regelmatig dezelfde boom of haag te bekijken, leert u het kenmerkende kleurpatroon van elke soort herkennen.

Hoe het kleurverschil verandert per seizoen

In het voorjaar is het contrast het sterkst, wanneer bomen massaal uitlopen. Gedurende mei en juni wordt het verschil kleiner naarmate jonge bladeren hun definitieve tint bereiken. Tijdens de zomer kan na regen volgend op droogte een tweede groeigolf optreden, waarbij opnieuw lichtere blaadjes aan de toppen verschijnen. Tegen het einde van de zomer stopt de groei grotendeels en hebben vrijwel alle bladeren dezelfde donkergroene kleur. Pas bij de herfstverkleuring ontstaan weer opvallende contrasten.

Invloed van licht op bladkleur

Zonlicht bepaalt mede hoe sterk het kleurverschil opvalt. Aan de zonkant van een boom zijn jonge bladeren soms roder dan aan de schaduwzijde, omdat beschermende kleurstoffen daar meer worden aangemaakt. Bladeren in de schaduw zijn doorgaans bleker groen en iets groter. Bij straatbomen in woonwijken zorgt de bebouwing voor wisselende lichtomstandigheden, waardoor u aan één boom soms verschillende kleurvarianten naast elkaar kunt waarnemen. Dat levert bij iedere wandeling een net iets ander beeld op.

Kleurverschil als teken van actieve groei

Zolang er lichtere of anders gekleurde punten zichtbaar zijn aan takuiteinden, maakt de plant actief nieuw blad aan. Wanneer de volledige kruin gelijkmatig donkergroen is, is de hoofdgroeifase voor dat seizoen grotendeels voorbij. Dit is handig om te weten als u het ritme van de natuur in uw buurt wilt volgen. Door wekelijks even stil te staan bij dezelfde boom of struik kunt u het verloop van de groei door de maanden heen goed bijhouden.

Praktische checklist

• Bekijk de uiteinden van takken bij straatbomen, want daar is het kleurverschil tussen jong en ouder blad het duidelijkst.
• Vergelijk de tint van bladeren aan de buitenkant van de kruin met bladeren dichter bij de stam.
• Let bij gesnoeide hagen op het verschil tussen het teruggroeiende nieuwe blad en de oudere bladlaag ernaast.
• Bekijk dezelfde boom na twee weken opnieuw om te zien hoe jong blad geleidelijk donkerder wordt.